Malta — najmniejszy kraj UE, ale jeden z najstarszych ośrodków cywilizacji. Świątynie starsze od Stonehenge i Egiptu. Oto 15 faktów.
- Świątynie megalityczne Malty są STARSZE od piramid egipskich — 3600-2500 p.n.e. Ġgantija (UNESCO) ma 5500 lat. Najstarsze wolnostojące budowle świata.
- Malta ma 365 kościołów — jeden na każdy dzień roku. Co-katedra św. Jana w Valletcie ma podłogę z 400 marmurowych grobów rycerzy Maltańskich.
- Język maltański — jedyny semicki w UE. Wywodzi się z arabskiego (siciliańskiego), pisany alfabetem łacińskim. Jedyny język arabski oficjalny w UE.
- Malta jest 27× mniejsza od Mazowsza — 316 km² powierzchni. Najmniejszy kraj UE. Można przejechać od północy do południa w 35 minut.
- "Gra o Tron" kręcono na Malcie — pałac Mdina to Królewska Przystań w 1. sezonie. Plus "Kapitan Phillips", "Trojanin", "Munich", "Asasins".
- Kawalerowie Maltańscy — 1530 rok. Cesarz Karol V dał Maltę zakonowi za czynsz: 1 sokół rocznie. Stąd "Maltański sokół" (powieść Dashiella Hammetta, film 1941).
- Malta ma najwięcej godzin słońca w UE — średnio 3000 h/rok (vs Polska 1600). Tylko 30 dni deszczowych rocznie.
- Wielkie Oblężenie Malty (1565) — 600 Kawalerów + 8000 Maltańczyków odparli 40 000 Turków po 4 miesiącach walki. Zmieniło historię Europy.
- Lazurowe Okno (Azure Window) — naturalny łuk skalny na Gozo. Zawalił się 8 marca 2017 podczas sztormu. Wcześniej kręcono tam Game of Thrones (ślub Daenerys).
- Maltański krzyż ma 8 ramion = 8 błogosławieństw Kazania na Górze (od 1567). Symbol Kawalerów Maltańskich, dzisiejszego Suwerennego Zakonu Maltańskiego.
- Najmniejsza stolica UE — Valletta (5800 mieszkańców na 0,8 km²). Cały kraj zaplanowany przez Kawalerów Maltańskich (1566) — całe UNESCO.
- Malta jeździ lewostronnie — pozostałość po brytyjskim kolonializmie (1814-1964). Jedyny kraj UE poza Irlandią i Cyprem z ruchem lewostronnym.
- Hypogeum Hal-Saflieni — podziemna świątynia z 4000 p.n.e. Wykuta w skale 12 m pod ziemią, na 3 poziomach. Limit zwiedzania: 60 osób dziennie (rezerwacja na 2 miesiące w przód).
- Pasternaki maltańskie — Hellenistyczna katakumba. Setki maltańskich kataklysm. Bełkot polskich gospodarstw. Mały.
- Malta wymyśliła współczesne tax havens — od 1988. Korporacje z całego świata rejestrują tu siedziby (Microsoft, Tipico, Betsson). Stąd 36% PKB to "finance & gaming".
Źródła: Heritage Malta, National Statistics Office Malta, UNESCO World Heritage, Visit Malta.