Malta u Għawdex huma magħrufa għall-baħar ċelesti u l-belt kapitali barokka, imma l-vera sabiħa tal-gżejjer tinsab fil-kantunieri li ftit turisti jaslu għalihom. Din il-gwida tieħdok lil hinn mil-lista tas-soltu, lejn fjordi mistħija, bajjiet ħomor u bliet antiki mimlijin ħajja.
Għawdex: il-gżira ż-żgħira bl-akbar sorpriżi
Meta taqsam bil-vapur minn Ċirkewwa lejn l-Imġarr, tidħol f'dinja iktar kalma u aħdar. Għawdex jistħoqqlu mill-inqas jum sħiħ.
Wied il-Għasri — il-fjord moħbi
Fil-Grigal tal-gżira, żewġ ħitan tal-blat għoljin jagħlqu daħla dejqa tal-baħar li tixbah fjord Nordiku. It-triq tinżel bi tliet mitt tarġa tal-ġebel sa bajja żgħira taċ-ċagħaq. Il-post huwa perfett għall-għawm meta l-baħar ikun kalm u għall-fotografija fil-għodu kmieni. Aħseb sew qabel tinżel jekk il-baħar ikun imqalleb.
Ir-Ramla l-Ħamra u San Blas
Ir-Ramla l-Ħamra hija l-akbar bajja tar-ramel ħamrani-deheb f'Għawdex, imdawra bl-għelieqi u b'karnaġġ Ruman midfun taħt ir-ramel. Fuq il-blata tħares lejha tinsab l-Għar ta' Kalipso mill-Odissea ta' Omeru. Ftit 'il bogħod, San Blas hija verżjoni iżgħar u iktar iebsa biex tasal għaliha — inżul weqfin ħafna imma kważi vojt min-nies.
Il-Wied il-Mielaħ — it-tieqa naturali
Wara li waqgħet it-Tieqa Blu ta' Dwejra fl-2017, ħafna ma jafux li Għawdex għad għandu ark natur! Il-Wied il-Mielaħ, fil-Punent tal-gżira, huwa arkata tal-ġebel imdaqqsa 'l fuq mill-baħar — inqas magħruf, iżjed kwiet.
Iċ-Ċittadella u l-Fungus Rock
Fir-Rabat, iċ-Ċittadella medjevali toffri veduta ta' 360 grad fuq il-gżira kollha. Fid-Dwejra, il-Fungus Rock (il-Ġebla tal-Ġeneral) hija blata iżolata fejn is-Slaten kienu jiġbru pjanta rari.
Is-salini ta' Marsalforn u x-Xwejni
Matul il-kosta bejn Marsalforn u x-Xwejni jinsabu s-salini bl-irħam abjad, maqtugħa fil-blat għal mijiet ta' snin. Familji lokali għadhom jaħsdu l-melħ bl-idejn fis-sajf, u tista' tixtri xkora melħ tal-baħar naturali direttament mingħandhom.
Il-Ħondoq ir-Rummien u l-għoljja tas-Salvatur
Fin-Nofsinhar ta' Għawdex, il-Ħondoq ir-Rummien hija daħla bl-ilma nadif ħdejn il-gżira ċkejkna ta' Kemmuna, ideali għall-għawm 'il bogħod mit-turisti. Fuq ir-Rabat, l-għoljja tas-Salvatur bl-istatwa kbira ta' Kristu toffri waħda mill-isbaħ vedute tal-gżira, speċjalment fl-inżul tax-xemx.
Comino lil hinn mill-Bejta Blu
Kulħadd imur għall-Bejta Blu (Blue Lagoon), imma ftit jesploraw il-bqija ta' Comino. L-għerien ta' Santa Marija, fuq in-naħa tal-Lvant, huma paradiż għall-għaddasa u għal min iħobb l-għawm 'il bogħod mill-folla. Il-mixja mal-kosta twassal għal veduti mistħija.
Malta prinċipali: bliet u kosta li ma tantx tara
Marsaxlokk — is-suq tal-ħut u l-luzzi
Il-villaġġ tas-sajjieda ta' Marsaxlokk huwa mimli luzzi tradizzjonali bil-kuluri qawwija u bl-Għajn ta' Ożiris fuq il-pruwa. Il-Ħadd filgħodu jsir suq kbir tal-ħut frisk — arriva kmieni.
It-Tliet Ibliet: il-Birgu u l-Isla
Kontra Valletta, in-naħa l-oħra tal-Port il-Kbir, jinsabu l-Birgu (Vittoriosa) u l-Isla (Senglea). Toroq dojoq, palazzi tal-Kavallieri u l-Gardjola bl-għajn u l-widna minquxa jagħmlu dan il-post ħafna iżjed awtentiku mill-kapitali.
Il-Grotta l-Blu u l-kliff ta' Wied iż-Żurrieq
Fin-Nofsinhar, il-Grotta l-Blu (Blue Grotto) hija sistema ta' għerien fejn id-dawl tax-xemx idawwal il-baħar b'blu qawwi. Id-dgħajjes jitilqu minn Wied iż-Żurrieq filgħodu, meta d-dawl ikun l-aħjar.
Għajn Tuffieħa u l-kliff ta' Dingli
Il-bajja ta' Għajn Tuffieħa, imdawra b'għoljiet tat-tafal, hija waħda mill-iżjed naturali ta' Malta — mingħajr lukandi kbar. Il-kliff ta' Dingli, l-ogħla punt tal-gżira, huwa post ideali għall-inżul tax-xemx.
L-Imdina bil-lejl
L-Imdina, il-Belt Siekta, tinbidel għal kollox wara nżul ix-xemx. Mingħajr il-folol tal-ġurnata, it-toroq medjevali mdawlin bil-fanali jagħtu atmosfera li tibqa' f'moħħok.
Il-Buskett u l-Palazz Verdala
Il-Buskett huwa l-uniku bosk kbir ta' Malta, mħawwel mill-Kavallieri madwar il-Palazz Verdala. Fir-rebbiegħa u l-ħarifa jsir il-post ideali għal mixja fid-dell taħt is-siġar tal-ħarrub u taż-żebbuġ, ftit magħruf mit-turisti li jibqgħu mal-kosta.
Fomm ir-Riħ — l-iżjed bajja selvaġġa
Fil-Punent ta' Malta, Fomm ir-Riħ hija forsi l-iżjed bajja iżolata u naturali tal-gżira. Wara mixja weqfa 'l isfel minn triq tat-trab, issib bajja taċ-ċagħaq imdawra bl-irdum tat-tafal, kważi dejjem vojta. Mhux għall-għażżenin, iżda l-paċi u l-veduti jpattu għat-taħbit.
Kif tasal
Il-karozzi tal-linja jgħaqqdu ħafna minn dawn il-postijiet, iżda għal Għawdex u Comino tajjeb tikri karozza jew tuża l-vapur regolari minn Ċirkewwa. Ġib ilma, kappell u żraben komdi — ħafna mill-perli moħbija jitolbu ftit mixi.