Malta hija waħda mill-iżgħar pajjiżi tad-dinja, imma ftit postijiet oħra għandhom stratifikazzjoni ta' storja u kultura daqshekk profonda. Kull konkwistatur tal-Mediterran ħalla l-marka tiegħu fuq dawn il-gżejjer — mill-bdiewa preistoriċi sal-Kavallieri, mill-Għarab sal-Brittaniċi. Il-fjur ta' dan il-wirt għadu jgħix illum fil-lingwa, fir-reliġjon u fit-tradizzjonijiet ta' kuljum tal-Maltin.
It-Tempji Megalitiċi — L-Eqdem fid-Dinja
It-tempji megalitiċi ta' Malta huma l-eqdem strutturi indipendenti magħmulin mill-bniedem li għadhom weqfin — mibnijin qabel il-piramidi tal-Eġittu u qabel Stonehenge. Siti bħal Ħaġar Qim, l-Imnajdra u l-Ġgantija f'Għawdex huma mniżżlin fil-lista tal-Patrimonju Dinji tal-UNESCO. Il-blokki tal-ġebel enormi, uħud jiżnu diversi tunnellati, tqiegħdu minn ċivilizzazzjoni li aħna nafu ftit dwarha. Taħt l-art, l-Ipoġew ta' Ħal Saflieni huwa tempju sotterran maqtugħ fil-blat, uniku fid-dinja.
Il-Kavallieri ta' San Ġwann
Fl-1530, l-Imperatur Karlu V ta l-gżejjer lill-Ordni ta' San Ġwann — il-Kavallieri Ospitallieri. Fl-1565 dawn irreżistew l-Assedju l-Kbir mill-Imperu Ottoman, waħda mill-akbar battalji tal-istorja Ewropea. Wara r-rebħa, il-Gran Mastru Jean de Valette bena belt fortifikata ġdida — il-Belt Valletta — li llum hija belt kollha kemm hi ta' Patrimonju Dinji. Il-Kavallieri ħallew warajhom palazzi, katidrali u fortifikazzjonijiet li jiddefinixxu l-pajsaġġ Malti.
Il-Lingwa Maltija — Unika fl-Ewropa
Il-Malti huwa l-unika lingwa Semitika miktuba bl-alfabett Latin, u l-unika lingwa Semitika uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. L-għeruq tagħha ġejjin mill-Għarbi Sqalli, imma mtliet b'eluf ta' kliem mit-Taljan, is-Sqalli u l-Ingliż. Il-Maltin huma bilingwi: jitkellmu bil-Malti u bl-Ingliż kuljum, u ħafna jifhmu wkoll it-Taljan. Din it-taħlita lingwistika tagħmel il-Malti xhieda ħajja tal-istorja tal-gżira.
Il-Katoliċiżmu u l-Festi tar-Raħal
Malta hija profondament Kattolika, u l-fidi tinsatar b'mod l-aktar viżibbli fil-festi tar-raħal. Kull villaġġ jiċċelebra l-qaddis patrun tiegħu b'ġimgħa ta' festi: il-knisja tiġi mżejna bid-deheb u l-inċ, l-istatwa tal-qaddis tinġarr fi purċissjoni fit-toroq, u l-baned mużikali jdoqqu sa nofsillejl. Iż-żewġ każini tal-baned f'kull raħal spiss ikollhom rivalità qawwija, li tagħti ħajja lill-festi. Il-quċċata hija dejjem l-ispettaklu tal-ġigġifogu — il-Maltin huma fost l-aħjar fid-dinja fl-arti tan-nar.
Il-Kuraġġ ta' Malta u s-Salib
Fit-Tieni Gwerra Dinjija, Malta sofriet uħud mill-aktar bumbardamenti qawwija tal-istorja. Fl-1942 ir-Re Ġorġ VI ta lill-gżira kollha l-George Cross għall-qlubija tal-poplu tagħha — midalja li llum tidher fuq il-bandiera Maltija. Is-Salib ta' Malta bit-tmien ponot, wirt tal-Kavallieri ta' San Ġwann, sar simbolu nazzjonali li tarah kullimkien: fuq il-muniti, fil-ġojjellerija u fuq il-bnadar. Kull ponta tissimbolizza waħda mill-virtujiet li kellhom iħaddnu l-kavallieri. Dawn is-simboli jgħaqqdu l-istorja twila tal-gżira f'identità waħda ta' sfida u sopravivenza.
L-Ospitalità u l-Ħajja tal-Pjazza
Fil-qalba tal-kultura Maltija hemm l-ospitalità. Il-pjazza tal-knisja hija ċ-ċentru tal-ħajja soċjali f'kull raħal — post fejn in-nies jinġabru wara l-quddiesa, jixorbu kafè fil-każin u jitkellmu sa fil-għaxija. Il-familja u l-komunità għadhom fil-qalba ta' kollox, u l-Ħadd għadu jum sagru tal-ikla twila mal-familja kollha. Din is-sens ta' appartenenza, li tinżamm ħajja mill-festi u t-tradizzjonijiet, hija forsi l-aktar wirt prezzjuż tal-gżira.
Il-Luzzu u l-Baħar
Il-luzzu huwa d-dgħajsa tradizzjonali tas-sajd Maltija, miżbugħa bl-aħmar, l-isfar u l-blu jgħajtu. Fuq il-pruwa titpitter l-Għajn ta' Ożiris (jew Ħorus), simbolu li jmur lura sa żmien il-Feniċi, maħsub li jipproteġi lis-sajjieda mill-perikli tal-baħar. F'Marsaxlokk, mijiet ta' luzzus jimlew il-port u jagħmlu waħda mill-aktar xeni ikoniċi ta' Malta.
Il-Gallariji — Il-Galleriji tal-Injam
Il-gallariji — galleriji tal-injam magħluqin li joħorġu mill-faċċati tal-bini — huma karatteristika arkitettonika distintiva ta' Malta, speċjalment fil-Belt Valletta u l-Birgu. Ikkuluriti fl-aħdar, l-aħmar jew l-isfar, jagħtu lill-bliet karattru uniku.
L-Artiġjanat u l-Mużika Popolari
It-tradizzjonijiet tal-idejn f'Malta huma antiki u ħajjin. Il-bizzilla (il-lace) u l-filigranu tal-fidda huma arti prezzjuża, l-aktar f'Għawdex, fejn in-nisa għadhom jinsġu l-bizzilla bl-idejn. Fil-mużika, il-għana huwa l-kant folkloristiku tradizzjonali — improvizzazzjoni poetika mkantata, spiss f'forma ta' battalja vokali bejn żewġ kantanti. Dawn it-tradizzjonijiet, flimkien mal-festi u l-ikel, iżommu ħajja l-identità Maltija fid-dinja moderna.