Minkejja d-daqs żgħir tagħhom, Malta u Għawdex joffru firxa sorprendenti ta' xtut u pajsaġġi naturali. Ramel deheb, blu turkważ, irdum vertikali u l-garigu xott — kollox f'ċentru tal-Mediterran imħaddan minn baħar sħun u nadif. Din il-gwida tieħdok mill-aħjar bajjiet sal-postijiet selvaġġi tan-natura.
Il-bajjiet tar-ramel
Golden Bay u Għajn Tuffieħa
Fil-Majjistral, Golden Bay (ir-Ramla tal-Mixquqa) hija bajja wiesgħa u faċli biex tasal għaliha, waħda mill-iżjed popolari. Maġenbha, Għajn Tuffieħa — imdawra b'għoljiet tat-tafal u milħuqa bi tliet mitt tarġa — hija iktar naturali u kwieta. It-tnejn joffru inżul tax-xemx tal-għaġeb.
Il-Bajja tal-Mellieħa u Paradise Bay
Il-Bajja tal-Mellieħa hija l-akbar bajja tar-ramel f'Malta, tajba għall-familji bl-ilma baxx. Fit-tarf tat-Tramuntana, Paradise Bay hija bajja żgħira u sabiħa ħdejn il-vapur ta' Għawdex.
Ir-Ramla l-Ħamra f'Għawdex
Ir-Ramla l-Ħamra hija bla dubju l-iżjed bajja distintiva tal-gżejjer — bir-ramel aħmar-oranġjo li joħroġ minn blat tal-ħadid. Post naturali, mingħajr żvilupp kbir, imdawwar b'għelieqi ħodor.
Il-Ġnejna u l-kosta tal-Punent
Ħdejn Għajn Tuffieħa, il-bajja tal-Ġnejna toffri ramel u blat, garaxxijiet tad-dgħajjes tas-sajjieda mnaqqxin fil-blat, u ftit inqas folol mill-bajjiet il-kbar. Il-kosta tal-Majjistral kollha, minn Golden Bay sal-Ġnejna, hija riżerva naturali b'mixjiet sbieħ mal-irdum.
Il-baħar turkważ u l-għadajjar naturali
Il-Bejta Blu ta' Comino
L-ilma baxx u kristallin tal-Bejta Blu jagħti kuluri li tqis diġitali. Fis-sajf timtela nies, imma jekk tmur kmieni filgħodu jew fil-għaxija ssib il-paċi. Comino kollha, b'kotra ta' garigu u irdum, hija riserva naturali.
St Peter's Pool
Ħdejn Marsaxlokk, St Peter's Pool hija għadira naturali mdawra bil-blat lixx, fejn il-lokali jaqbżu fl-ilma fond u ċar. Post mill-isbaħ għall-għawm u għall-mistrieħ fuq il-blat.
Il-baħar tal-blat: Sliema u Marsaskala
Mhux kull għawm f'Malta jsir fuq ir-ramel. Tul il-kosta ta' Sliema u f'Marsaskala hemm ċ-ċangaturi tal-blat u l-pixxini naturali maqtugħa fil-ġebla mill-Ingliżi, ideali għal daqqa mgħoddi għawm ħdejn il-belt. L-ilma jkun ċar u fond, u ssib inqas ramel iżda iżjed paċi.
Irdum, għerien u pajsaġġi selvaġġi
Il-kliff ta' Dingli
L-ogħla punt ta' Malta, madwar 250 metru 'l fuq mill-baħar, joffri veduti wiesgħa fuq il-Mediterran u l-gżira ċkejkna ta' Filfla. Mixjiet mal-irdum jgħaddu minn għelieqi antiki u knejjes żgħar.
Il-Grotta l-Blu u Dwejra
Il-Grotta l-Blu hija sistema ta' għerien tal-baħar imdawla b'blu qawwi. F'Għawdex, Dwejra — bil-Fungus Rock u l-Baħar Intern — għadha waħda mill-iżjed drammatiċi, minkejja li waqgħet it-Tieqa Blu fl-2017.
Is-salini u l-garigu
Is-salini tax-Xwejni f'Għawdex jixhdu tradizzjoni ta' sekli. Madwar il-gżejjer, il-garigu — pajsaġġ xott ta' ħaxix baxx u ħxejjex aromatiċi bħas-sagħtar u l-fejġel — huwa habitat uniku li jiżhar bil-fjuri fir-rebbiegħa.
Snorkeling, għaddis u ħajja tal-baħar
Il-baħar sħun u nadif, b'viżibilità li tista' taqbeż it-30 metru fis-sajf, jagħmel lil Malta destinazzjoni ta' klassi għall-għaddis. Hemm relitti magħrufa bħal l-Um El Faroud u l-P29 ħdejn Ċirkewwa, għerien u ħitan sottomarini mimlijin ħut, grenwell u xkomri. L-għadajjar bħal St Peter's Pool u l-bajjiet ta' Comino huma perfetti għas-snorkeling anke għall-bidu, fejn tara ħut tal-blat, arzell u xi drabi fekruna tal-baħar.
Fis-sajf, il-baħar jista' jaqbeż il-25 grad, u l-istaġun tal-għawm normalment idum minn Mejju sa Ottubru. Ir-rispett lejn il-ħajja tal-baħar huwa importanti: tqattax korall, tħammiġx u tmissx il-posidonia, il-ħaxix tal-baħar li jipproteġi l-kosta.
Meta u kif tmur
L-aħjar staġun għall-bajjiet huwa minn Ġunju sa Settembru, iżda Mejju u Ottubru joffru temp sabiħ b'inqas folol. Ħafna bajjiet — bħal Golden Bay u l-Mellieħa — huma milħuqin bil-karozza tal-linja, iżda għal postijiet iżjed selvaġġi bħal Fomm ir-Riħ jew St Peter's Pool tajjeb tikri karozza. Għal Comino trid taqbad dgħajsa mill-Ċirkewwa jew mill-Imġarr t'Għawdex.
Attenzjoni u sigurtà
Il-baħar Malti huwa ġeneralment sikur, iżda f'ċerti bajjiet f'jiem imqallba jista' jkun hemm kurrenti qawwija — dejjem irrispetta l-bandiera ħamra u l-parir tal-lifeguard. Fis-sajf, xi drabi jaslu il-brama tal-baħar (jellyfish); ġib xi krema wara l-mgħoddi u oqgħod attent fejn taf li kien hemm. Ġib ilma biżżejjed, kappell u protezzjoni mix-xemx — is-sajf Malti huwa qawwi.